Sprawozdanie merytoryczne z działalności

Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Trzebnicy

w 2017 r. oraz wykaz potrzeb w zakresie pomocy społecznej

Spis treści

1. Sprawozdanie z efektów pracy organizatora rodzinnej pieczy zastępczej na obszarze powiatu trzebnickiego za rok 2017 4

1.1 Struktura rodzin zastępczych na obszarze powiatu trzebnickiego4

1.2 Wsparcie rodzin zastępczych przez koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej oraz pracownika socjalnego5

1.2.1 Plan pomocy dziecku………….………………………………………………………………………………………….……….7

1.2.2 Opuszczenie przez nieletnich pieczy zastępczej………………………………………………………………………8

1.3 Poradnictwo psychologiczne w ramach PCPR………………………………………………………..………………….8

1.3.1 Grupa wsparcia………………………………………………………………………………………………………………….…..9

1.4 Wsparcie dzieci w ramach wyjazdów wakacyjnych……………………………………………………………………9

1.5 Współpraca z placówką opiekuńczo-wychowawczą „Dom nad Stawem” w Obornikach Śl. ……10

1.6 Współpraca PCPR jako organizatora rodzinnej pieczy zastępczej z innymi podmiotami ………….11

1.6.1 Współpraca PCPR z Ośrodkiem Adopcyjnym ……………………………………………………………..………..12

1.6.2 Odpłatności rodziców biologicznych dzieci przebywających w pieczy zastępczej …..…………….12

1.7 Koszty utrzymania systemu pieczy zastępczej na obszarze powiatu trzebnickiego…………………..12

2. Działania z zakresu interwencji kryzysowej i realizacji „Powiatowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie w Powiecie Trzebnickim w latach 2011-2017” za rok 201714

3. Wykorzystanie środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) w roku 2017…………………………………………………………………………………………………………………………………………15

3.1. Rehabilitacja społeczna………………………………………………………………………………………………………………15

3.2 Rehabilitacja zawodowa……………………………………………………………………………………………………………..18

3.3 Pozostałe zadania Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z zakresu rehabilitacji społecznej…..20

3.3.1 Powiatowa Społeczna Rada ds. Osób Niepełnosprawnych – obsługa administracyjna……………..20

3.3.2 Realizacja Powiatowego Programu na Rzecz Osób Niepełnosprawnych…………………………………..21

4. Zadania i orzecznictwo Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w roku 2017…………………………………………………………………………………………………………………………………………………22

5. Samorządowe Domy Pomocy Społecznej i Środowiskowy Dom Samopomocy na obszarze Powiatu Trzebnickiego …………………………………………………………............…………………………………………………………...25

6. Realizacja projektów…………………………………………………………………………………………………………………….26

7. Poradnictwo prawne – informowanie klientów PCPR o ich prawach i uprawnieniach……………….....26

8. Sprawozdanie finansowe Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie za 2017 r………………………….…..27

9. Wykaz potrzeb z zakresu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej na rok 2018…27

Sprawozdanie z efektów pracy organizatora rodzinnej pieczy zastępczej na obszarze powiatu trzebnickiego za rok 2017

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie zostało wyznaczone organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej na obszarze powiatu trzebnickiego na mocy Zarządzenia nr 52/11 Starosty Trzebnickiego z dnia 3 października 2012 roku. Zgodnie z regulaminem organizacyjnym Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Trzebnicy, przyjętym Uchwałą nr 28/15 Zarządu Powiatu Trzebnickiego z dnia 19 lutego 2015 roku, w Centrum funkcjonuje Zespół ds. pieczy zastępczej, wspomagany w swych działaniach przez Zespół ds. świadczeń, odpowiedzialny za prawidłowe realizowanie zadań z zakresu pieczy zastępczej w wymiarze finansowym. Pracę obu Zespołów koordynuje kierownik ds. zespołu pieczy rodzinnej i zespołu ds. świadczeń. W Zespole ds. pieczy zastępczej w roku 2016 zatrudnionych było na podstawie umowy o pracę 3 koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej oraz 1 starszy specjalista pracy socjalnej, działających na podstawie Ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. 2017 poz.697 t.j.) oraz innych współobowiązujących aktów prawnych.

Praca koordynatorów uzupełniana była poprzez działania psychologa, realizującego zadania wynikające z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w zakresie roli Organizatora Rodzinnej Pieczy Zastępczej.

Struktura rodzin zastępczych na obszarze powiatu trzebnickiego

Zgodnie z założeniami ww. ustawy dopuszczalne są następujące formy rodzin zastępczych:

rodzina zastępcza spokrewniona

rodzina zastępcza niezawodowa

rodzina zastępcza zawodowa

rodzinne domy dziecka.

Według stanu na dzień 31 grudnia 2017roku w powiecie trzebnickim funkcjonowało łącznie 85 rodzin zastępczych, w których łącznie przebywało 125 dzieci.

Tab. 1 Podział rodzin zastępczych wg form rodzinnej pieczy zastępczej na terenie powiatu trzebnickiego w roku 2017 roku

Typy rodzin	Liczba rodzin	Liczba dzieci
Spokrewnione	51	70
Niezawodowe	29	36
Zawodowe	5	19
Razem	85	125

Tab. 2 Liczba rodzin i dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej w poszczególnych gminach powiatu trzebnickiego w roku 2017

Gmina	Liczba rodzin zastępczych	Liczba dzieci
TRZEBNICA	23	36
ZAWONIA	3	5
WISZNIA MAŁA	5	6
PRUSICE	11	22
ŻMIGRÓD	10	14
OBORNIKI ŚL.	33	42

Pod opieką pracowników Zespołu ds. pieczy zastępczej w roku 2017 przebywało także łącznie 25 pełnoletnich wychowanków (którzy opuścili rodzinną bądź instytucjonalną pieczę zastępczą).

Wsparcie rodzin zastępczych przez koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej oraz pracownika socjalnego

W roku 2017 PCPR jako organizator rodzinnej pieczy zastępczej zatrudniał 3 koordynatorów na umowę o pracę, których wynagrodzenia współfinansowane były z dotacji celowej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. W związku z przepisami ustawy od stycznia 2015 r. pod opieką koordynatora może znajdować się maksymalnie 15 rodzin zastępczych. Nakłada to limit w zakresie wyboru rodzin do pogłębionej współpracy w kontekście sporej liczby rodzin zastępczych. Tym samym działaniami koordynatorów objętych zostało w sumie 45 rodzin, zaś pozostałe rodziny zostały objęte opieką starszego pracownika socjalnego, realizującego zapisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. W ramach podejmowanych obowiązków koordynatorzy oraz pracownik socjalny starali się regularnie odwiedzać rodziny zastępcze prowadząc rozmowy na temat funkcjonowania rodzin, występowania u dzieci ewentualnych problemów opiekuńczo – wychowawczych czy zdrowotnych. W trakcie wizytacji sporządzane były karty pracy z rodziną, przeprowadzano szczegółowy wywiad z rodzicami zastępczymi oraz rozmowy z dzieckiem. Wizyty u rodzin odbywały się zarówno w godzinach porannych, jak i popołudniowych. Niejednokrotnie rodziny zastępcze zjawiały się osobiście w siedzibie Powiatowego Centrum Pomocy Rodziny w celu uzyskania informacji oraz poradnictwa w sytuacjach trudnych lub też kontaktowały się telefonicznie. Wszystkie rodziny były także informowane o możliwości korzystania ze specjalistycznej pomocy dla dzieci, w szczególności z pomocy psychologa zatrudnionego w PCPR w Trzebnicy, a także o przysługujących im innych formach wsparcia (realizowanych nie tylko przez PCPR) i procedurach ich uzyskania. Rodziny zastępcze były także informowane o możliwości udziału w spotkaniach grupy wsparcia organizowanych przez PCPR w Trzebnicy, z których w efekcie skorzystała część rodzin zastępczych. Doraźne zapewnianie pomocy i wsparcia osobom sprawującym pieczę zastępczą dodatkowo uzupełniano perspektywicznym opracowywaniem planów pomocy dziecku umieszczonemu w pieczy zastępczej, w których zawarto informacje dotyczące stanu rozwoju dziecka, wyznaczono cele i środki oraz zasoby potrzebne do wspierania całego procesu rozwojowego dziecka. Ww. pracownicy dokonywali także regularnie oceny okresowej rodziny zastępczej zgodnie z zapisami ustawy celem mobilizowania ich do większej dbałości o powierzone dziecko, a także weryfikowania prawidłowości w sprawowanej opiece. W ramach podejmowanych obowiązków ww. pracownicy dodatkowo byli zobligowania podejmować następujące zadania:

dokonywać oceny sytuacji dziecka przebywającego w pieczy zastępczej, przeprowadzanej co 6 miesięcy, a w przypadku dzieci do 3 roku życia co 3 miesiące,

stale monitorować sytuację w rodzinie celem właściwego i szybkiego reagowania na dostrzeżone nieprawidłowości lub zgłaszane trudności,

sporządzać wnioski i przygotowywać dokumentację do sądu o uregulowanie sytuacji prawnej dzieci,

zgłaszać do ośrodków adopcyjnych dzieci z uregulowana sytuacją prawną,

poszukiwać kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka,

współpracować na rzecz rodzin zastępczych ze środowiskiem lokalnym, w szczególności z asystentami rodzinnymi i pracownikami ośrodków pomocy społecznej, sądami i ich organami pomocniczymi, instytucjami oświatowymi, podmiotami leczniczymi, ośrodkami adopcyjnymi a także kościołami i związkami wyznaniowymi oraz z organizacjami społecznymi,

wspierać pełnoletnich wychowanków pieczy zastępczej zarówno rodzinnej, jak i instytucjonalnej w procesie usamodzielnienia.

W roku 2017 wśród problemów występujących wśród rodzin zastępczych i dzieci oraz zadań z nimi związanych względem koordynatorów i pracownika socjalnego wyszczególnić należy występowanie u dzieci problemów zdrowotnych i zaburzeń fizycznych oraz emocjonalnych, z w związku z którymi konieczne było kierowanie dzieci do poradni specjalistycznych, współpracowania z psychologami i pedagogami oraz zachęcania rodzin zastępczych do podnoszenia przez nich kompetencji wychowawczych i korzystania z dostępnego poradnictwa. W przypadku zgłaszanych przez rodziny zastępcze problemów wychowanków z edukacją, dzieci kierowane były do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, podejmowana była współpraca z psychologiem szkolnym oraz pedagogiem szkolnym, a także praca indywidualna z wychowankiem, celem zmotywowania go do kształcenia i udziału w zajęciach szkolnych. W ramach obligatoryjnych działań podejmowane było także kompleksowe wsparcie nowych rodzin zastępczych, tj. pomoc formalna związana z przygotowaniem dokumentacji, współpraca z sądem na rzecz rodziny, udzielanie informacji o prawach i obowiązkach wynikających z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy rodzinnej, informowanie o możliwości korzystania z porad prawnych bądź psychologicznych oraz ewentualne kierowanie rodzin na spotkania grupy wsparcia.

Osobne zadanie stanowił udział pracowników PCPR w działaniach pomocowych, w przypadku problematycznych relacji między rodziną zastępczą a biologiczną dziecka. Pracownicy działu ds. pieczy zastępczej w powyższych przypadkach współpracowali z asystentami rodziny, kuratorami oraz pracownikami socjalnymi OPS, udzielali informacji na temat rozwiązań prawnych i procedur sądowych, w ostateczności zaś odwoływali się do mediacji rodzinnych. Osobnymi przypadkami było wspieranie rodzin zastępczych w roku 2017 w sytuacjach kryzysowych spowodowanych żałobą bądź poważną chorobą opiekuna, w tym zachęcanie opiekunów do korzystania z właściwego poradnictwa specjalistycznego.

Dział ds. pieczy zastępczej odpowiedzialny był także za nadzór procesu usamodzielniania wychowanków z obszaru powiatu trzebnickiego, udzielanie wsparcia pełnoletnim wychowankom (pracy nad indywidualnym programem usamodzielniania) i pomocy w wypełnianiu dokumentacji oraz wdrażania w przepisy prawne. Zgodnie z zapisami ustawy na organizatorze rodzinnej pieczy zastępczej spoczywa obowiązek dokonywania oceny sytuacji dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej, a także wywiązywania się rodziców zastępczych z pełnionej roli. Dlatego też pracownicy PCPR brali także udział w posiedzeniach zespołu ds. okresowej oceny sytuacji dziecka w placówkach opiekuńczo-wychowawczych na terenie powiatu trzebnickiego oraz poza nim, w odniesieniu do dzieci pochodzących z ww. obszaru.

Z kolei osoby stanowiące kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej, zawodowej lub rodzinnego domu dziecka, są zobligowane do ukończenia odpowiedniego szkolenia zagwarantowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej. PCPR prowadzi regularny nabór ww. kandydatów, natomiast samo szkolenie zakończone wydaniem właściwego zaświadczenia, przeprowadzane jest przez pracowników Ośrodka Adopcyjnego we Wrocławiu albo przez inne uprawnione organizacje.

W roku 2017 pozyskano dokonana została analiza sytuacji 15 kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, z których to 13 osób ukończyło szkolenie uprawniające do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. Szkolenie taki było przeprowadzane w siedzibie PCPR przez uprawnianą organizację.

W 2017 r 3 dzieci które umieszczono w pogotowiu rodzinnym powróciło do swoich rodziny naturalnych.

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w roku 2017 kontynuowało promowanie rodzicielstwa zastępczego poprzez:

zorganizowanie tzw. dni otwartych 28-29 maja celem zachęcenia i przybliżenia osobom zainteresowanym tematyki rodzicielstwa zastępczego

zamieszczenie informacji nt. rodzicielstwa zastępczego na witrynie internetowej PCPR oraz profilu ww. Centrum w mediach społecznościowych (Facebook).

1.2.1 Plan pomocy dziecku

Jednym z obligatoryjnych zadań organizatora rodzinnej pieczy zastępczej w powiecie jest utworzenie – przy ścisłej współpracy z rodzicami zastępczymi, planu pomocy dziecku modyfikowanego w razie potrzeby i dostosowywanego do bieżących potrzeb wychowanka. Ich realizacja wymaga podjęcia przez koordynatorów oraz starszego specjalistę pracy socjalnej współpracy z zewnętrznymi specjalistami (głównie pedagogami oraz psychologami). Pełna diagnoza sytuacji dziecka i zaplanowanie optymalnych działań celem udzielenia wsparcia oraz zaplanowania przyszłych działań pomocowych wymagała też częstokroć współpracy z asystentami rodzin biologicznych i pracownikami socjalnymi ośrodków pomocy społecznej, pracownikami oświaty i kuratorami sądowymi oraz społecznymi. Jedną z najważniejszych dziedzin uwzględnionych w planie pomocy dziecku jest indywidualny program usamodzielnienia, w którego wykonanie pracownicy Zespołu angażowali się we wzmożony sposób w przypadkach kiedy opiekunowie lub same osoby usamodzielniające się sygnalizowały trudności w przebiegu procesu usamodzielniania.

W roku 2017 podejmowane były także na bieżąco interwencje, w przypadkach zgłoszenia sygnałów dotyczących prawdopodobieństwa stygmatyzacji dzieci przebywających w rodzinach zastępczych w ich środowisku szkolnym. Interwencje dotyczyły głównie wyjaśniania niepokojących kwestii poprzez spotkania z dyrekcją konkretnych szkół.

Opuszczenie przez nieletnich rodzinnej pieczy zastępczej

W roku 2017 rodzinną pieczę zastępczą opuściło łącznie 5 niepełnoletnich wychowanków.

Tab. 3 Opuszczenie przez nieletnich rodzinnej pieczy zastępczej na terenie powiatu trzebnickiego w roku 2017

Powód opuszczenia pieczy zastępczej	Liczba dzieci
Powrót do rodziny biologicznej	4
Przysposobienie	1
Razem	5

Poradnictwo psychologiczne w ramach PCPR

W ramach Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie udzielane jest wsparcie psychologiczne dla rodzin zastępczych, poprzez pomoc wykwalifikowanego psychologa zatrudnianego w Centrum. W roku 2017 psycholog udzielił pomocy łącznie 9 rodzinom zastępczym, znajdującym się pod opieką Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Trzebnicy. Spotkania te dotyczyły zarówno jednorazowej porady, jak i bardziej systematycznej pracy z opiekunami zastępczymi lub dziećmi, służącej głównie poprawie ich wzajemnych relacji, odreagowaniu i kształtowaniu umiejętności otwartego wyrażania swoich potrzeb i emocji, zrozumieniu pewnych stanów i konsekwencji wynikających z procesu rozwoju, a w przypadku dzieci – także usprawnieniu funkcjonowania w środowisku szkolnym.

W ramach swoich obowiązków psycholog sporządzał także na bieżąco opinie o predyspozycjach i motywacji kandydatów oraz rodziców zastępczych do pełnienia powierzonej im funkcji, na podstawie wywiadu i badania psychologicznego. Uczestniczył także w okresowych, obligatoryjnych ocenach sytuacji dzieci umieszczonych w rodzinach zastępczych bądź palcówce, w tym - w razie potrzeby - konsultacja aktualnych problemów i trudności występujących u dzieci lub pozostałych członków rodziny.

Prowadzono spotkania indywidualne z ośmiorgiem dzieci przebywających w rodzinach zastępczych, których celem było m. in. przeprowadzenie diagnozy występujących problemów, udzielenie wsparcia w radzeniu sobie z dotychczasowymi przeżyciami, usprawnianie rozwoju psychoruchowego bądź funkcjonowania emocjonalno-społecznego

W związku z ustawowym wymogiem wspierania osób zagrożonych przemocą oraz znajdujących się w sytuacji kryzysowej z ramienia powiatu przez PCPR, w roku 2017 zapewnione było bezpłatne poradnictwo psychologiczne oraz prawne. Oznacza to, iż osoby potrzebujące pomocy mogły zwrócić się o pomoc do zatrudnionego w Centrum psychologa celem uzyskania porad i wsparcia. W roku 2017 miały miejsce trzy powyższe konsultacje w ramach interwencji kryzysowej dla osób w trudnej sytuacji, nie będących jednocześnie klientami PCPR-u.

Grupa wsparcia

W roku 2017 w okresie od maja do listopada (z przerwą w miesiącach wakacyjnych) PCPR zorganizował cykl 5 spotkań przygotowanych i poprowadzonych przez psychologa zatrudnionego w Centrum, w ramach Grupy wsparcia dla osób sprawujących funkcję spokrewnionych, niezawodowych i zawodowych rodzin zastępczych. Tematyka powyższych spotkań dotyczyła m. in.:

- umiejętności budowania relacji i więzi,

- prawidłowych wzorców komunikacji,

- sposobów wyrażania emocji i uczuć oraz radzenia sobie z nimi u dzieci,

- kompetencji wychowawczych rodziców,

- specyfiki przebiegu rozwoju psychospołecznego człowieka i jego następstw, w tym zaspokajania potrzeb rozwojowych dziecka,

- wzmacniania poczucia własnej wartości i tożsamości, szczególnie w przypadku młodzieży,

- informacji związanych z procesem nauki i środowiskiem szkolnym.

Spotkania stanowiły również okazję do rozmowy na tematy zgłaszane w trakcie zajęć, w odniesieniu do konkretnych problemów i trudności opiekuńczo-wychowawczych czy wymiany doświadczeń pomiędzy uczestnikami.

Wsparcie dzieci w ramach wyjazdów wakacyjnych

W tegorocznej akcji lato 2017 na kolonie wyjechało 15 dzieci z rodzin zastępczych. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Trzebnicy przy wsparciu Kuratorium Oświaty we Wrocławiu zorganizowało wyjazd kolonijny nad morze do Jastrzębiej Góry. Organizatorem kolonii było Biuro Podróży „PULTUR”, które swoim autokarem zawiozło dzieci do miejsca wypoczynku. Wyjazd dzieci na kolonie był nieodpłatny.

Współpraca z placówką opiekuńczo-wychowawczą „Dom nad stawem” w Obornikach Śl.

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Trzebnicy w ramach zadań ustawowych realizuje Postanowienie Sądu Rejonowego w Trzebnicy dotyczące umieszczenia małoletnich dzieci w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Realizacja Postanowień polega na zabezpieczeniu miejsca w placówce opiekuńczo – wychowawczej dla małoletnich (poszukiwanie miejsca odbywa się poprzez rozesłanie e-maili, listów do innych powiatów oraz rozmów telefonicznych w sprawie wolnego miejsca i ewentualnej możliwości umieszczenia małoletnich w pieczy instytucjonalnej. W placówce opiekuńczo-wychowawczej typu socjalizacyjnego, interwencyjnego lub specjalistyczno-terapeutycznego są umieszczane dzieci powyżej 10. roku życia, wymagające szczególnej opieki lub mające trudności w przystosowaniu się do życia w rodzinie. Umieszczenie dziecka poniżej 10. roku życia w placówce opiekuńczo-wychowawczej typu socjalizacyjnego, interwencyjnego lub specjalistyczno-terapeutycznego jest możliwe w przypadku, gdy w danej placówce opiekuńczo-wychowawczej umieszczona jest matka lub ojciec tego dziecka oraz w innych wyjątkowych przypadkach, szczególnie gdy przemawia za tym stan zdrowia dziecka lub dotyczy to rodzeństwa.

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Trzebnicy jako organizator rodzinnej pieczy zastępczej gromadzi i przekazuje dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej oraz zespołowi do spraw okresowej oceny sytuacji dziecka umieszczonego w instytucjonalnej pieczy zastępczej w szczególności następujące informacje oraz dokumentację dotyczące dziecka:

1) informacje o sytuacji prawnej dziecka, w tym informacje o sytuacji prawnej umożliwiającej przysposobienie,

2) szczegółowe informacje o dziecku i jego sytuacji rodzinnej, w tym informacje o rodzeństwie,

3) odpis aktu urodzenia dziecka, a w przypadku sierot lub półsierot również odpis aktu zgonu zmarłego rodzica,

4) orzeczenie sądu o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej albo wniosek rodziców, dziecka lub osoby trzeciej o umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej,

5) dokumentację o stanie zdrowia dziecka, w tym kartę szczepień,

6) dokumenty szkolne, w szczególności świadectwa szkolne,

7) diagnozę psychofizyczną dziecka, w tym dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, udziału w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych oraz konieczności objęcia dziecka pomocą profilaktyczno-wychowawczą lub resocjalizacyjną albo leczeniem i rehabilitacją,

8) plan pracy z rodziną, o którym mowa w art. 15 ust.1 pkt 1, przekazany przez asystenta rodziny, a w przypadku gdy rodzinie dziecka nie został przydzielony asystent rodziny — przekazaną przez gminę informację o sytuacji rodziny.

Ponadto Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Trzebnicy jest zobowiązane do współpracy z Kuratorami Zawodowymi przy Sądzie Rejonowym w Trzebnicy w trakcie odebrania dzieci z miejsca zamieszkania do miejsca, gdzie będzie realizowana instytucjonalna piecza zastępcza. Pracownik PCPR również poza organizacją miejsca pobytu dziecka, organizuje również dowóz i koordynację działań mających na celu zabezpieczenie dziecka. Ponadto pracownicy PCPR gromadzą dokumentację dotyczącą ponoszenia odpłatności za pobyt dziecka lub dzieci w pieczy zastępczej, jak również dokumentację potwierdzającą faktyczny stan materialny i majątkowy rodziców biologicznych celem zabezpieczenia obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletnich.

Osobie opuszczającej, po osiągnięciu pełnoletności min. placówkę opiekuńczo-wychowawczą w przypadku, gdy umieszczenie w pieczy zastępczej nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu, przyznaje się pomoc na: kontynuowanie nauki, usamodzielnienie, zagospodarowanie, udziela się pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych oraz zatrudnienia a także zapewnia się pomoc prawną i psychologiczną. Aby udzielić jakiejkolwiek pomocy należy przyjąć wniosek, zgromadzić dokumentację, rozpoznać sytuację wnioskodawcy i wydać decyzje, która rozstrzyga o udzielanej pomocy.

W roku 2017 do Domu Dziecka w Obornikach Śl. wydano łącznie 9 skierowań dzieci, a stan wychowanków na dzień 31 grudnia 2017 roku wynosił 29 dzieci. Placówka w chwili obecnej przewidziana jest do pobytu dla 30 dzieci

Współpraca PCPR jako organizatora rodzinnej pieczy zastępczej z innymi podmiotami

PCPR współpracował w roku 2017 w zakresie realizacji swoich zadań wynikających z pełnienia roli organizatora rodzinnej pieczy zastępczej z następującymi podmiotami:

sądami rodzinnymi (w zakresie przygotowywania opinii o całokształcie sytuacji dziecka i okresowej oceny sytuacji dziecka)

gminnymi ośrodkami pomocy społecznej (w zakresie oceny sytuacji dziecka i partycypowania gmin w kosztach utrzymania pieczy zastępczej)

kuratorami sądowymi w zakresie realizacji właściwych postanowień sądu

ośrodkiem adopcyjnym w sprawach dzieci z uregulowaną sytuacją prawną

instytucjami oświaty (tzn. ze szkołami do których uczęszczają wychowankowie przebywający w pieczy zastępczej, poradniami psychologiczno-pedagogicznymi) względem monitorowania przebiegu edukacji dzieci

szeroko pojętymi podmiotami leczniczymi, w kontekście uzyskania specjalistycznej pomocy zdrowotnej.

W ramach współpracy z innymi podmiotami oraz realizacji postanowień sądowych w sprawach dotyczących zabezpieczenia małoletnich, pracownicy Zespołu ds. pieczy brali udział we wszystkich interwencjach dotyczących odebrania dzieci i umieszczenia ich w pieczy zastępczej

1.6.1 Współpraca PCPR z Ośrodkiem Adopcyjnym

Obecnie PCPR współpracuje z dwoma wrocławskimi Ośrodkami Adopcyjnymi – działającym w strukturach Dolnośląskiego Ośrodka Polityki Społecznej oraz Archidiecezjalnym Ośrodkiem Adopcyjnym. W roku 2017 zostało zgłoszonych do Ośrodka Adopcyjnego 5 dzieci z uregulowaną sytuacją prawną, z czego 1 zostało przysposobionych. W roku 2017 zawarta została także jedna umowa cywilno–prawna dotycząca umieszczenia dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej z zamiarem jego przysposobienia.

Odpłatności rodziców biologicznych dzieci przebywających w pieczy zastępczej

Zgodnie z zapisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej rodzice biologiczni dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej zobowiązani są do ponoszenia opłaty za pobyt swoich dzieci w ww. pieczy. PCPR ustalając powyższą opłatę bierze pod uwagę sytuację zawodową, społeczną, zdrowotną oraz finansową danej osoby. Po przeanalizowaniu sytuacji PCPR ma możliwość odstąpienia od naliczania takiej opłaty W roku 2017 ustalono sytuację w 58 rodzinach biologicznych i wystawiono stosowne decyzje.

1.7 Koszty utrzymania systemu pieczy zastępczej na obszarze powiatu trzebnickiego

W roku 2017 całościowy koszt świadczeń wypłaconych z tytułu wsparcia pieczy zastępczej na obszarze powiatu trzebnickiego wyniósł:

z tytułu finansowania świadczeń dla rodzin zastępczych i pełnoletnich wychowanków kontynuujących naukę, - 1 311 040,17 zł

z tytułu kosztów usamodzielniania i zagospodarowania pełnoletnich wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych – 65 586,00 zł

Tab. 4 Wydatki na dzieci pochodzące z obszaru powiatu trzebnickiego, umieszczone w placówkach opiekuńczo-wychowawczych i rodzinnych domach dziecka na mocy porozumień- dane za rok 2017

Nazwa powiatu/podmiotu	Rodzaj placówki	Liczba dzieci	Miesięczny jednostkowy koszt utrzymania (w zł)
Wołowski	Placówka socjalizacyjna	1	4199,97
Brzeski	Placówka socjalizacyjna	1	3791,68
Milicki	Placówka socjalizacyjna	1	3033,20
Kłodzki	Placówka socjalizacyjna	5	3592,00
Wałbrzyski	Placówka socjalizacyjna	5	3240,41

Tab.5 Wydatki na dzieci pochodzące z powiatu trzebnickiego, umieszczone w rodzinach zastępczych na terenie innych powiatów (na mocy porozumień)

Nazwa podmiotu	Liczba dzieci	Miesięczny koszt utrzymania
MOPS Wrocław	7	Od 660 do 1000 zł
PCPR Góra	1	1405,80 zł
PCPR Środa Śl.	4	7111,42 zł
PCPR Legionowo	1	1405,80 zł
PCPR Krotoszyn	1	1000 zł
PCPR Głogów	1	2992,63
MOPS Płock	1	1000,00
PCPR Wołów	1	1000,00

Tab.6 Wydatki na dzieci pochodzące z obszaru innych powiatów umieszczone w rodzinach zastępczych na terenie powiatu trzebnickiego w roku 2017

Powiat pochodzenia/podmiot	Liczba dzieci	Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka (w zł)
Powiat wrocławski	1	1000
PCPR Wołów	1	660
Starostwo Bolesławiec	1	1000
MOPS Wrocław	10	Od 660 do 1000
PCPR Żagań	1	660
PCPR Busko Zdrój	1	1000
PCPR Legnica	1	660
PCPR Świdnica	1	1000
MOPS Kraków	1	1000
PCPR Świebodzice	1	2126,82
PCPR Milicz	1	1000
PCPR Środa Śląska	3	660
PCPR Kędzierzyn Koźle	1	1000

Tab.7 Dzieci pochodzące z obszaru powiatu trzebnickiego umieszczone w rodzinnej pieczy zastępczej objęte dotacją gminną w roku 2017

Gmina pochodzenia	Liczba dzieci
Gmina Oborniki Śl.	16
Gmina Prusice	8
Gmina Trzebnica	26
Gmina Wisznia Mała	6
Gmina Zawonia	8
Gmina Żmigród	13

Tab.8 Dzieci pochodzące z obszaru powiatu trzebnickiego umieszczone w instytucjonalnej pieczy zastępczej objęte dotacją gminną w roku 2017

Gmina pochodzenia	Liczba dzieci
Gmina Oborniki Śl.	26
Gmina Prusice	6
Gmina Trzebnica	5
Gmina Wisznia Mała	0
Gmina Zawonia	0
Gmina Żmigród	1

Źródło: opracowanie własne

Działania z zakresu interwencji kryzysowej i realizacji Powiatowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie w Powiecie Trzebnickim w latach 2011-2017” za rok 2017 r.

W ramach realizowanych w/w Programów, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Trzebnicy realizowało zadania:

- przeciwdziałania zjawisku przemocy oraz zmniejszanie częstotliwości jego występowania,

- współpraca służb społecznych w celu minimalizowania strat wynikających ze stosowania przemocy,

- udzielanie poradnictwa specjalistycznego,

- prowadzenie oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych wobec sprawców przemocy,

- wspieranie i poradnictwo w rozwiązywaniu sytuacji kryzysowych,

- pomoc i kierowanie petentów do odpowiednich instytucji w zależności od problemu,

- działania o charakterze profilaktyczno – edukacyjnym, w szczególności dotyczący spraw rodzin z dziećmi.

W roku 2017 udzielono pomocy i wsparcia realizując program w ramach zadań:

- przeprowadzono cztery konsultacje w ramach interwencji kryzysowej dla osób będących w trudnej sytuacji życiowej,

- zrealizowano Program korekcyjno – edukacyjny w formie cotygodniowych zajęć do Programu przystąpiło 14 osób, ukończyło 13 uczestników (8 zrealizowało Program w całości, 5 ukończyło część podstawową ) 1 został wyłączony z Programu.

- współpraca z Gminną Komisją ds. Przeciwdziałania Uzależnieniom,

- współpraca z Zespołami Interdyscyplinarnymi z poszczególnych gmin powiatu trzebnickiego,

- uczestnictwo w posiedzeniach grup roboczych – Zespołów Interdyscyplinarnych – 6 spotkań.

Wykorzystanie środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) w roku 2017

Osoby niepełnosprawne nie stanowią jednorodnej grupy. Mogą być niepełnosprawne pod względem fizycznym, intelektualnym lub psychicznym. Mogą być niepełnosprawne od urodzenia, wczesnego dzieciństwa lub nabyć niepełnosprawność na kolejnych etapach swojego życia. Niepełnosprawność może nieznacznie wpływać na funkcjonowanie w życiu, ale też może mieć poważny wpływ na codzienne życie i wymagać znacznego wsparcia i pomocy. Niestety grupa tych osób jest szczególnie narażona na dyskryminację czy też wykluczenie społeczne. Napotykają mnóstwo barier w postaci utrudnień architektonicznych, komunikacyjnych, informacyjnych, czy też psychologicznych, prawnych, ekonomicznych i społecznych, które dezorganizują im życie. Dlatego też ciągle duże znaczenia ma wsparcie ze strony społeczeństwa.

Jednym z głównych zadań Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Trzebnicy jest podejmowanie działań na rzecz osób niepełnosprawnych. W tym celu Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazuje środki finansowe, aby złagodzić potrzeby tych osób na płaszczyźnie społecznej i zawodowej.

W roku 2017 Zarząd Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przeznaczył na zadania na rzecz osób niepełnosprawnych kwotę 1 321 045 zł.

Decyzją Rady Powiatu Trzebnickiego (Uchwała nr XLVII/266/2017 z dnia 24 listopada 2017 roku) dokonano podziału środków PFRON w następujący sposób:

REHABILITACJA SPOŁECZNA – 1 311 997 zł,

REHABILITACJA ZAWODOWA – 9 048 zł.

Rehabilitacja społeczna

Realizując cele rehabilitacji społecznej wykorzystujemy środki PFRON na:

dofinansowanie uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych;

likwidację barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych;

dofinansowanie sportu, kultury, rekreacji i turystyki osób niepełnosprawnych;

dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze.

Turnusy rehabilitacyjne

Uczestnictwo osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych jest jedną z podstawowych form rehabilitacji społecznej, która ma na celu umożliwienie osobom niepełnosprawnym uczestnictwa w życiu społecznym. Turnus rehabilitacyjny to zorganizowana forma aktywnej rehabilitacji połączona z elementami wypoczynku. Celem uczestnictwa w turnusie jest ogólna poprawa psychofizycznej sprawności i rozwijania kontaktów społecznych .

Warunkiem otrzymania dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego jest udokumentowanie faktu niepełnosprawności uczestnika i spełnieniu kryterium dochodowego.

Wysokość dofinansowania wynosi odpowiednio:

30% przeciętnego wynagrodzenia – dla osoby niepełnosprawnej ze znacznym stopniem niepełnosprawności , osoby niepełnosprawnej w wieku do 16 roku życia oraz osoby niepełnosprawnej w wieku 16-24 lat uczącej się i nie pracującej, bez względu na stopień niepełnosprawności;

27% przeciętnego wynagrodzenia – dla osoby niepełnosprawnej z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności;

25% przeciętnego wynagrodzenia – dla osoby niepełnosprawnej z lekkim stopniem niepełnosprawności;

20% przeciętnego wynagrodzenia - dla opiekuna osoby niepełnosprawnej;

20% przeciętnego wynagrodzenia - dla osoby niepełnosprawnej zatrudnionej w zakładzie pracy chronionej, niezależnie od posiadanego stopnia niepełnosprawności.

O dofinansowanie do turnusów rehabilitacyjnych w 2017 roku ubiegały się 243 osoby (w tym 80 opiekunów osób niepełnosprawnych). Przyznano i wypłacono dofinansowanie w wysokości 81 929 zł.

Likwidacja barier:

Bariery architektoniczne, techniczne i w komunikowaniu się są jednym z ograniczeń utrudniających często wręcz uniemożliwiających osobom niepełnosprawnym korzystanie z prawa do pełnego życia i zaspokojenia swoich potrzeb na równi z osobami pełnosprawnymi.

Wysokość dofinansowania likwidacji barier architektonicznych, technicznych i w komunikowaniu wynosi do 95% kosztów przedsięwzięcia, nie więcej niż do wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia.

Architektoniczne

W 2017 roku zawarto 8 umów na likwidacje barier architektonicznych w miejscu zamieszkania osób niepełnosprawnych, mających trudności w poruszaniu się, na ogólną kwotę 117 798 zł , wypłacono dofinansowania w wysokości 117 666 zł .

W komunikowaniu się

W 2017 roku złożono 7 wniosków głównie o dofinansowanie zakupu komputerów. Zawarto 4 umowy w ramach likwidacji barier w komunikowaniu się, tj. dofinansowanie do zakupu komputerów oraz urządzenia PCEye Mini Access pozwalającego na obsługę komputera za pomocą wzroku , na ogólną kwotę 17 215 zł.

Techniczne

W roku 2017 w ramach likwidacji barier technicznych złożono 16 wniosków, zawarto 14 umów dot. w/w zadania, głownie na dofinansowanie łóżek rehabilitacyjnych, dofinansowanie do zakupu wózka toaletowo- prysznicowego oraz 2 schodołazów dla osób niepełnosprawnych, na ogólną kwotę 55 610 zł .

Dofinansowanie sportu, kultury, rekreacji i turystyki osób niepełnosprawnych.

O dofinansowanie ze środków PFRON organizacji sportu, kultury, rekreacji i turystyki dla osób niepełnosprawnych mogą ubiegać się osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej jeżeli :

prowadzą działalność na rzecz osób niepełnosprawnych przez okres co najmniej 2 lat przed dniem złożenia wniosku;

udokumentują zapewnienie odpowiednich potrzeb osób niepełnosprawnych, warunków technicznych i lokalowych do realizacji zadania;

udokumentują posiadanie środków własnych lub pozyskanych z innych źródeł na sfinansowanie przedsięwzięcia w wysokości nie objętej dofinansowaniem ze środków Funduszu. Maksymalna wysokość dofinansowania ze środków PFRON wynosi do 60% kosztów zadania.

W 2017 roku zawarto 2 umowy w ramach dofinansowania sportu, kultury, rekreacji

i turystyki osób niepełnosprawnych, na kwotę 8 552 zł i wypłacono kwotę dofinansowania w wysokości 5 968 zł. W 2017 roku przyjęto również 2 wnioski w ramach powyższego dofinansowania, których realizacja odbędzie się w roku 2018.

Dofinansowanie zaopatrzenia:

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie podejmuje również działania w kierunku finansowania zaopatrzenia sprzętu rehabilitacyjnego, przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych.

O dofinansowanie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz sprzęt rehabilitacyjny mogą ubiegać się osoby niepełnosprawne:

► posiadające ważne orzeczenie o niepełnosprawności;

► jeżeli średni miesięczny dochód podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, nie przekracza kwoty:

- 50% przeciętnego wynagrodzenia na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym;

- 65% w przypadku osoby samotnej.

Środki pomocnicze i przedmioty ortopedyczne

Wniosek osoby niepełnosprawnej o dofinansowanie ze środków PFRON, poza właściwym drukiem, musi zawierać kopię orzeczenia o niepełnosprawności, dokument potwierdzający cenę środka pomocniczego lub przedmiotu ortopedycznego, kopię zlecenia na zaopatrzenie w środki pomocnicze lub przedmioty ortopedyczne potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez świadczeniodawcę realizującego zlecenie.

W roku 2017 złożono 332 wnioski, dotyczące głównie pieluchomajtek, cewników, aparatów słuchowych, systemów FM, aparatów do leczenia bezdechów, wózków inwalidzkich, materacy i poduszek przeciwodleżynowych, obuwia ortopedycznego, protez ortopedycznych itp. Na dofinansowania w/w środków przeznaczono kwotę 311 455 zł. Niestety środki PFRON na ten cel nadal są niewystarczające w stosunku do istniejących potrzeb. Mimo wprowadzenia dodatkowych kryteriów, związanych z obniżeniem wysokości dofinansowań, nadal nie jesteśmy w stanie zrealizować wszystkich wniosków.

Sprzęt rehabilitacyjny

Wniosek osoby niepełnosprawnej o dofinansowanie ze środków PFRON do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego, poza właściwym drukiem, musi zawierać kopię orzeczenia o niepełnosprawności, dokument potwierdzający cenę sprzętu rehabilitacyjnego oraz zaświadczenie lekarskie określające rodzaj i zakres niepełnosprawności, potwierdzające konieczność zakupu danego sprzętu. Wysokość dofinansowania zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny wynosi do 80% kosztów tego sprzętu, nie więcej niż do wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia. Podstawę dofinansowania zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny ze środków PFRON stanowi umowa zawarta przez Dyrektora PCPR z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym.

W 2017 roku zawarto 2 umowy na sprzęt rehabilitacyjny. Wnioski dotyczyły niepełnosprawnych dzieci. Dofinansowany sprzęt (kombinezon rehabilitacyjny DUNAG) umożliwia prowadzenie i wspomaganie ćwiczeń ruchowych u dzieci z uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego i u tych, u których występują zakłócenia postawy i aktywności ruchowej. Na ich zakup, ze środków PFRON przeznaczono 2 245 zł.

Warsztaty Terapii Zajęciowej

Warsztat terapii zajęciowej jest wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo placówką stwarzającą osobom niepełnosprawnym niezdolnym do podjęcia pracy możliwość rehabilitacji społecznej i zawodowej w zakresie pozyskania lub przywracania umiejętności niezbędnych do podjęcia zatrudnienia. Uczestnikami warsztatów mogą być osoby posiadający prawnie potwierdzony status niepełnosprawności i posiadające w swoim orzeczeniu o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wskazanie do uczestnictwa w terapii zajęciowej.

W roku 2017 PFRON przekazał na działalność Warsztatu Terapii Zajęciowej w Trzebnicy działającym przy Trzebnickim Stowarzyszeniu „ Uśmiech Dziecka” kwotę w wysokości 719 820 zł . Na podstawie wskazań do terapii zajęciowej zawartych w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, wydanych przez właściwy organ, do WTZ w 2017 r. uczęszczało 45 uczestników.

3.2 Rehabilitacja zawodowa.

Na realizację zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w 2017 roku wykorzystał na dofinansowanie stażu dla osoby niepełnosprawnej zarejestrowanej w PUP kwotę 8 764 zł .

Aktywny Samorząd

Głównym celem programu było wyeliminowanie lub zmniejszenie barier ograniczających uczestnictwo beneficjentów pomocy w życiu społecznym, zawodowym i w dostępie do edukacji.

Program w 2017 roku obejmował następujące formy wsparcia:

Moduł I – likwidacja barier utrudniających aktywizację społeczną i zawodową, w tym:

Obszar A – likwidacja bariery transportowej:

- Zadanie 1 - pomoc w zakupie i montażu oprzyrządowania do posiadanego samochodu,

Zadanie 2 – pomoc w uzyskaniu prawa jazdy kategorii B,

Obszar B – likwidacja barier w dostępie do uczestniczenia w społeczeństwie informacyjnym:

- Zadanie 1 – pomoc w zakupie sprzętu elektronicznego lub jego elementów oraz oprogramowania,

- Zadanie 2 – dofinansowanie szkoleń w zakresie obsługi nabytego w ramach programu sprzętu elektronicznego i oprogramowania.

Obszar C – likwidacja barier w poruszaniu się:

Zadanie 2 – pomoc w utrzymaniu sprawności technicznej posiadanego wózka inwalidzkiego o napędzie elektrycznym,

Zadanie 3 – pomoc w zakupie protezy kończyny, w której zastosowano nowoczesne rozwiązania techniczne,

Zadanie 4 – pomoc w utrzymaniu sprawności technicznej posiadanej protezy kończyny,

Obszar D – pomoc w utrzymaniu aktywności zawodowej poprzez zapewnienie opieki dla osoby zależnej.

Moduł II – pomoc w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym.

W ramach programu Aktywny samorząd do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie wpłynęło 61 wniosków (z czego 3 zostały rozpatrzone negatywnie pod względem formalnym):

► Moduł I – 13 wniosków (Obszar A zadanie 1 – 1 wniosek, Obszar B zadanie 1 – 2 wniosków, Obszar B zadanie 2 – 1 wnioski, Obszar C zadanie 3 – 3 wnioski, Obszar C zadanie 4 – 1 wniosek, Obszar D – 5 wniosków),

► Moduł II - 45 wniosków.

PFRON na realizację w/w zadań przeznaczył kwotę 215.365,55 zł.

Inwestycyjne	Bieżące	Moduł II
I transza	54.607,72	7.767,21	92.586,86
II transza	22.799,83	2.632,79	34.971,14
RAZEM	77.407,55	10.400,00	127.558,00

Inwestycyjne: A1 – oprzyrządowanie samochodu; B1 – sprzęt komputerowy; C2- naprawa wózka elektrycznego; C3 – zakup protezy (III – IV poziom jakości); C4 – naprawa protezy;	Bieżące: A2 – kurs prawa jazdy; B2 – kursy komputerowe (do sprzętu z B1); D – dofinansowanie do przedszkoli;

Zgodnie z zasadami Programu rozliczenie następuje do 15 kwietnia 2018 r.

3.3 Pozostałe zadania powiatowego centrum pomocy rodzinie z zakresu rehabilitacji społecznej.

3.3.1 Powiatowa Społeczna Rada ds. Osób Niepełnosprawnych - obsługa administracyjna:

Zgodnie z art. 44 b, ust. 2, pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 2016 r., poz. 2046) do zakresu działania Powiatowej Społecznej Rady do Spraw Osób Niepełnosprawnych należy:

1. inspirowanie przedsięwzięć zmierzających do:

a) integracji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych;

b) realizacji praw osób niepełnosprawnych;

2. opiniowanie projektów powiatowych programów działań na rzecz osób niepełnosprawnych;

3. ocena realizacji programów;

4. opiniowanie projektów uchwał i programów przyjmowanych przez Radę pod kątem ich skutków dla osób niepełnosprawnych.

W roku 2017 odbyły się 4 posiedzenia Rady.

Wydano 7 opinii:

1. w sprawie projektu uchwały Rady Powiatu Trzebnickiego dotyczącego zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej, na które przeznaczone są środki finansowe przekazane przez PFRON,

2. w sprawie przystąpienia jednostki organizacyjnej Powiatu Trzebnickiego - Domu Pomocy Społecznej w Obornikach Śl. do realizacji „Programu wyrównywania różnic między regionami III” w obszarze D, tj. zakupu pojazdu do przewozu osób niepełnosprawnych, przebywających w placówce,

3. w sprawie uczestnictwa Gminy Trzebnica w realizacji „Programu wyrównywania różnic między regionami III” w obszarze B, tj. likwidacji barier i umożliwienia osobom niepełnosprawnym poruszania się w budynku Gimnazjum nr 1, mieszczącym się przy ul. Św. Jadwigi 10 w Trzebnicy,

4. w sprawie projektu zmiany uchwały Rady Powiatu Trzebnickiego dotyczącego zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych, na które PFRON przeznaczył dodatkowe środki,

5. w sprawie projektu zmiany uchwały Rady Powiatu Trzebnickiego dotyczącego zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych; w związku z informacją Powiatowego Urzędu Pracy w Trzebnicy o niewykorzystaniu środków PFRON przeznaczonych na rehabilitację zawodową, środki przekazano do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie na zadania z zakresu rehabilitacji społecznej,

6. w sprawie uczestnictwa Powiatu Trzebnickiego w realizacji pilotażowego programu „Aktywny samorząd”,

7. w sprawie uczestnictwa Powiatu Trzebnickiego w realizacji „Programu wyrównywania różnic między regionami III”.

3.3.2 Realizacja Powiatowego Programu na Rzecz Osób Niepełnosprawnych:

Rada Powiatu Trzebnickiego uchwałą nr XXII/170/2013 z dnia 27 marca 2013 roku przyjęła do realizacji Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2013 – 2020.

Podstawą programu działań na rzecz osób niepełnosprawnych w zakresie rehabilitacji zawodowej i społecznej jest tworzenie optymalnych warunków życiowych i zawodowych na terenie Powiatu Trzebnickiego oraz zagwarantowanie i udzielanie indywidualnej pomocy i wsparcia w taki sposób, aby umożliwić osobom niepełnosprawnym maksymalne wykorzystanie ich potencjalnych zdolności i możliwości dla osiągnięcia jak największej życiowej i zawodowej samodzielności i aktywności.

W Programie zdiagnozowano i opisano dotychczasowe działania na rzecz osób niepełnosprawnych, a także wyznaczono cele, których realizacja zmierza do niwelowania ograniczeń wynikających z niepełnosprawności.

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Trzebnicy jest jednym z realizatorów tego Programu, jak również jednostką, która zgodnie z art. 35a ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 2016 r., poz. 2046), opracowuje i przedstawia każdego roku sprawozdanie z realizacji w/w Programu.

Zadania i orzecznictwo Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w roku 2017

Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Trzebnicy realizuje zadania z zakresu administracji rządowej i jest jednostką o uprawnieniach organu orzekającego o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, jako instancja I stopnia.

W okresie sprawozdawczym Zespół realizował wszystkie zadania określone w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 poz. 2046) oraz w aktach wykonawczych dla niej poprzez:

- wydawanie orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (lekki, umiarkowany, znaczny) dla osób po 16 roku życia,

- wydawanie orzeczeń o niepełnosprawności dla osób przed 16 rokiem życia,

- wydawanie orzeczeń o wskazaniach do ulg i uprawnień dla osób posiadających orzeczenia ZUS, KRUS,

- wydawanie z upoważnienia Starosty Trzebnickiego legitymacji osoby niepełnosprawnej,

- wydawanie kart parkingowych,

- prowadzenie Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności (EKSMOoN),

- udzielanie informacji dotyczących procesu wydawania orzeczeń.

Osoby składające wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności stanowią populacje bardzo zróżnicowaną.

Zespół orzekając bierze pod uwagę uszkodzenia poszczególnych narządów i ich funkcji, które można podzielić na następujące kategorie:

- osoby z niepełnosprawnością fizyczną (uszkodzenie narządu ruchu, narządów wewnętrznych);

- osoby z niepełnosprawnością sensoryczną (osoby niewidome i słabo widzące, osoby niesłyszące i słabo słyszące);

- osoby z niepełnosprawnością psychiczną (osoby chore psychicznie oraz osoby upośledzone umysłowe);

- osoby ze złożoną niepełnosprawnością .

W związku z powyższym, zadaniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności jest dobór odpowiednich specjalistów i członków zespołu indywidualnie dla każdej osoby składającej wniosek.

W skład Powiatowego Zespołu wchodzą: przewodnicząca, sekretarz, pomoc administracyjna, 12 lekarzy - przewodniczących składów orzekających, 2 psychologów, 1 pedagog i 4 pracowników socjalnych i 2 osoby pełniące funkcję doradcy zawodowego (członkowie składów orzekających) - wszyscy powołani zarządzeniami przez Starostę Powiatu Trzebnickiego. Członkowie Zespołu posiadają odpowiednie kwalifikacje, odbyli szkolenia organizowane przez Wojewódzki Zespół i uzyskali zaświadczenia uprawniające do pełnienia określonych funkcji w Zespole. Przewodnicząca, sekretarz oraz pomoc administracyjna - zatrudnienie w ramach umowy o pracę, natomiast pozostałych członków Zespołu zatrudniamy na umowy cywilnoprawne.

Orzeczenie jest dokumentem potwierdzającym niepełnosprawność. Przysługujące osobie niepełnosprawnej świadczenia oraz ulgi i uprawnienia uzależnione są od orzeczonej niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, a w niektórych przypadkach również od kodu schorzenia lub szczegółowego wskazania znajdującego się na orzeczeniu. Otrzymane w Zespole orzeczenie należy złożyć we właściwej instytucji przyznającej świadczenia lub ulgi. W znacznej większości wnioski o wydanie orzeczenia zostały złożone celem uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego i przez opiekuna osoby niepełnosprawnej świadczenia pielęgnacyjnego, zdobycia odpowiedniego zatrudnienia, korzystania ze świadczeń pomocy społecznej. Kolejna grupa wniosków dotyczyła uzyskania karty parkingowej, zaopatrzenia w środki ortopedyczne i środki pomocnicze, korzystania z ulgowych przejazdów środkami PKS i PKP oraz uczestnictwa w warsztatach terapii zajęciowej.

Od stycznia do grudnia 2017 r. do Powiatowego Zespołu wpłynęły 1501 wnioski o wydanie orzeczenia, w tym:

1298 osób powyżej 16 roku życia

203 dzieci do 16 roku życia.

Dla osób powyżej 16 roku życia wydano 1302 orzeczeń, w tym:

1255 orzeczeń z określeniem stopnia niepełnosprawności

28 orzeczeń o odmowie ustalenia stopnia niepełnosprawności

19 orzeczeń o niezaliczeniu do osób niepełnosprawnych.

Dla osób do 16 roku życia wydano 207 orzeczeń, w tym:

175 orzeczenia o zaliczeniu do osób niepełnosprawnych

30 orzeczeń o niezaliczeniu do osób niepełnosprawnych.

2 orzeczeń o odmowie ustalenia niepełnosprawności.

Zgodnie z przepisami znowelizowanej ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych od 1 września 2017 zmianie uległy zasady zarówno przyznawania, jak i wydawania legitymacji osoby niepełnosprawnej. Zmienił się również wygląd blankietu legitymacji osoby niepełnosprawnej. Dotychczasową formę kartonikową legitymacji zastąpiono kartą poliwęglanową. Nowa legitymacja posiada oznaczenie w alfabecie Braille’a i szereg zabezpieczeń chroniących ją przed sfałszowaniem. Według nowych przepisów legitymacja dokumentująca niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności wystawiana jest na wniosek osoby niepełnosprawnej. Składając wniosek o jej wydanie osoba taka musi przedstawić do wglądu prawomocne orzeczenie o niepełnosprawności albo stopniu niepełnosprawności.

Nowy wzór legitymacji przewiduje możliwość zamieszczenia w niej informacji dotyczących stopnia niepełnosprawności oraz symbolu przyczyny niepełnosprawości. Informacje te są zamieszczane za pomocą kodu QR – jedynie na wniosek osoby zainteresowanej lub przedstawiciela dziecka. Nowa legitymacja ma również oznaczenie w alfabecie Braille’a i szereg zabezpieczeń chroniących ją przed sfałszowaniem.

Legitymacje są wystawiane na okres ważności orzeczenia o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień. Okres ich ważności nie będzie dłuższy niż 5 lat (w przypadku legitymacji dokumentujących niepełnosprawność) lub 10 lat (w przypadku legitymacji dokumentujących stopień niepełnosprawności wystawionych osobom, które nie ukończyły 60. rok życia).

W 2017 roku wydano 673 legitymacje dla osób niepełnosprawnych, w tym:

92 legitymacji dzieciom przed 16 rokiem życia na podstawie ważnych orzeczeń o niepełnosprawności (w tym 30 legitymacji w nowej szacie graficznej)

581 legitymacji osobom po 16 roku życia na podstawie ważnych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (w tym 210 legitymacji w nowej szacie graficznej)

Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Trzebnicy wydał 307 kart parkingowych:

304 dla osób niepełnosprawnych,

3 dla placówek.

Ilość wydanych orzeczeń z roku na rok wzrasta. Wydatki na umowy zlecenia uzależnione są od ilości napływających wniosków i wydawanych orzeczeń. Ze względu na dużą ilość napływających wniosków i zgodnie z wymaganiami standardowymi konieczne jest zabezpieczenie etatowe pracy Zespołu, jak również konieczne są wydatki na papier, tusze, segregatory, teczki, standardowe druki.

Oszczędna i racjonalna polityka finansowa i kadrowa pozwoliły na rozpatrzenie w 2017 r. tak dużej ilości spraw przez Zespół a działalność orzecznicza w powiecie trzebnickim została zrealizowana ze środków finansowych przekazanych przez Wojewodę Dolnośląskiego z budżetu państwa w kwocie 259 733,00 złotych

5. Samorządowe Domy Pomocy Społecznej i Środowiskowy Dom Samopomocy

Na terenie powiatu trzebnickiego funkcjonuje Dom Pomocy Społecznej (DPS) w Obornikach Śl. z filią w Rościsławicach. Dom Pomocy Społecznej w Obornikach Śl. stanowi DPS dla osób przewlekle, somatycznie chorych i dom ten posiada 85 miejsc. Dom Pomocy Społecznej - filia w Rościsławicach to placówka dla osób przewlekle chorych psychicznie, posiadający 172 miejsc.

Każdy DPS ustala koszt utrzymania jednego mieszkańca. Taką kwotę otrzymuje za pobyt danej osoby. Zgodnie z zapisami ustawy o pomocy społecznej pokrywane jest to z dochodów mieszkańca (70 % dochodów mieszkańca) oraz ze środków Ośrodków Pomocy Społecznej, które kierują daną osobę. Ogłoszony i opublikowany koszt utrzymania mieszkańca za rok 2017 wyniósł 3140,30 zł i był wyższy o 40,30 zł niż w roku poprzednim. Koszty te dotyczą mieszkańców przyjętych po 1 stycznia 2004 r., gdyż za mieszkańców przyjętych przed tą datą koszty pokrywa Dolnośląski Urząd Wojewódzki. Dodatkowo mieszkańcy ci przekazują 70 % swoich dochodów na rzecz DPS. W roku 2017 kwota dotacji na jednego mieszkańca przekazywana przez Dolnośląski Urząd Wojewódzki wynosiła 2486,31 zł.

W roku ubiegłym przyjęto do zamieszkania w sumie 19 nowych osób- w Obornikach Śl. 16 osób ( w tym 15 osób z terenu powiatu trzebnickiego) oraz 3 osoby w filii w Rościsławicach (w tym 1 osoba z terenu powiatu trzebnickiego).

Od końca roku 2012 działa także Powiatowy Środowiskowy Dom Samopomocy z siedzibą w Obornikach Śl., funkcjonujący w budynku Domu Pomocy Społecznej w miejscu dawnej kuchni i stołówki. Ów Środowiskowy Dom przeznaczony jest jest dla 25 osób z zaburzeniami psychicznymi oraz upośledzonych umysłowo. Jest to placówka wsparcia dziennego, gdzie jego uczestnicy przy współudziale specjalistów z różnych dziedzin, w ramach poszczególnych pracowni, nabierają wprawy w samodzielnym funkcjonowaniu w życiu codziennym. Dom ten działa w oparciu o dotację przyznaną przez Dolnośląski Urząd Wojewódzki. Na koniec 2017 r. skierowanych było 25 uczestników na te zajęcia, głównie byli to mieszkańcy gminy Oborniki Śl.

6.Realizacja projektów

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie Trzebnicy od 2017r. realizuje projektu pt. „NASZA PRZASZŁOŚĆ” Otrzymał on dofinansowanie w odpowiedzi na konkursu ogłoszony przez Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy (Oś priorytetowa, 9 włączenie społeczne) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego na lata 2014-2020

Projekt skierowany jest do dzieci przebywających w pieczy zastępczej oraz do rodziców zastępczych. Będzie on realizowany przez okres 3 lat. Projekt będzie miał za zadanie, w stosunku do dzieci w pieczy zastępczej, doprowadzenie do wzrostu umiejętności społecznych, życiowych i ich kompetencji przydatnych na rynku pracy, natomiast w stosunku do rodziców zastępczych, usprawnienie funkcji rodzicielskich i opiekuńczych. W ramach działań projektowych przewidziano realizację szeregu kursów, szkoleń, doradztwa czy prowadzenia specjalistycznego poradnictwa. W sumie przewiduje się, iż w działaniach projektowych weźmie udział 88 osób.

Całkowita wartość projektu wynosi 774 577,50 zł z czego otrzymano dofinansowanie w wysokości 95% czyli 735 827,50 zł Umowę na jego realizację podpisano w grudniu 2017r. W tym tez roku rozpoczęła się jego faktyczna realizacja. Rozpoczęto głównie proces rekrutacji uczestników do projektu. W 2017 roku wydatkowano z dotacji kwotę 6596,82zł. Pierwsze działania projektowe skierowane do uczestników zaplanowane zostały na I kwartał 2018r.

7.Poradnictwo prawne – informowanie klientów PCPR o ich prawach oraz uprawnieniach

PCPR w Trzebnicy zapewnia możliwość skorzystania z darmowej pomocy prawnej w formie konsultacji u zatrudnionego w ww. jednostce radcy prawnego, w odniesieniu do porad z zakresu prawa rodzinnego, lokalowego, prawa pracy i ogólnie prawa administracyjnego. Powyższe poradnictwo stanowi dopełnienie wsparcia możliwego do uzyskania u pracujących w Centrum pracowników socjalnych, pomocnych w procesie znajdowania miejsca w najbliższych Ośrodkach Wsparcia bądź Ośrodkach Interwencji Kryzysowej a także innych miejscach, w których możliwe jest uzyskanie pomocy, w tym bezpośrednio schronienia w sytuacjach kryzysowych.

W roku 2017 radca prawny PCPR udzielał porad w zakresie interwencji kryzysowej dla osób będących w sytuacji kryzysowej, zgłaszających się do siedziby PCPR. W szczególności zainteresowaniem cieszyły się porady z zakresu:

- prawa rodzinnego (82 porad)

- 8 spraw związanych z działalnością pomocy społecznej,

- prawa lokalowego, meldunkowego oraz administracyjnego (7 porad)

- postępowania cywilnego (25 porad)

- prawa pracy i ubezpieczeń społecznych (10 porad).

8.Sprawozdanie finansowe Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie za 2017 r.

Wykonanie finansowe jednostki na poszczególne zadania wynosił :

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie - 718 737,77 zł środki na finansowanie wynagrodzeń, obsługę prawną osób znajdujących się w sytuacji kryzysowej oraz zakup materiałów i usług.

zespół ds. orzekania o niepełnosprawności – 257 733,20 zł - środki przeznaczone na wynagrodzenia oraz obsługę składu orzekającego i na wyposażenie zespołu

placówki opiekuńczo - wychowawcze - 138 208,32 zł na finansowanie świadczeń pieniężnych dla wychowanków placówek opiekuńczo – wychowawczych kontynuujących naukę oraz usługi opiekuńcze związane z przebywaniem wychowanków w Zakładzie Opiekuńczo Leczniczym,

rodziny zastępcze – 2 243 218,78 zł na finansowanie świadczeń pieniężnych dla dzieci w rodzinach zastępczych oraz pełnoletnich wychowanków kontynuujących naukę i wynagrodzenia dla rodzin zawodowych, koordynatorów oraz wypłatę świadczeń „500+”.

Środki na realizację zadań PFRON w 2017 roku wyniosły odpowiednio:

Rehabilitacja społeczna i zawodowa osób niepełnosprawnych 1 353 844,74zł

Aktywny samorząd 204 709,77 zł

Środki wydatkowane w związku z otrzymanym dofinansowanie na realizację projektu „Nasza przyszłość” 6 596,82 zł

Łącznie wydatki: 3 384 370,89 zł

Dochody z tytułu odpłatności gmin powiatu trzebnickiego (gminy: Oborniki Śl., Prusice, Trzebnica, Wisznia Mała, Zawonia, Żmigród), z tytułu partycypacji w kosztach utrzymania dzieci z ich obszaru w pieczy zastępczej (na mocy zapisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej )

Dzieci w pieczy zastępczej instytucjonalnej – 360 186,09 zł

Dzieci w pieczy zastępczej rodzinnej – 311 053,06 zł

Wykaz potrzeb z zakresu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej na rok 2018

PCPR w Trzebnicy w związku z brakiem na terenie powiatu trzebnickiego Ośrodka Interwencji Kryzysowej oraz Mieszkań Chronionych wnioskuje o utworzenie takich placówek, czy to na zasadzie stworzenia w strukturach powiatu czy zlecenie zadania organizacji pozarządowej do ich utworzenia i prowadzenia.